«Luksusfellen»?
Her i Samnanger må me visst ha ei eineståande driftig og stort-satsande kommuneleiing. No vert det samstundes satsa på skulebygging, sjukeheimsbygging, opprusting av Ytre Tysse, planlegging av ny fleirbrukshall og nytt bibliotek, opprusting eller nybygging av kommunehus og «opprusting» av heile Bjørkheimsområdet!
Det er så flott at ein sikkert burde blitt rørt til tårer.
Korleis kan einskilde – midt i alt dette positive – ope (i Samningen) kritisera kommuneleiinga? Burde ein ikkje heller stå med hatten i handa og visa stor takksemd? I tillegg bør me kanskje kjenna ein indre tryggleik over at heile denne storsatsinga er i «trygge hender». Både kommuneleiinga og dyrt innleigde «ekspertar» veit nok kva dei driv på med. Då bør vel me «alminnelege» folk overlata det heile til dei, bør me ikkje?
Eller er finst det grunn til å ropa varsko når det gjeld ein del sider ved storsatsinga? Har det hendt før at dei styrande og deira konsulentar har trødd feil? Har det hendt før at det ikkje vart teke godt nok omsyn til alle sider ved ei sak? Har det hendt før at planar og budsjett har «sprukke» fullstendig?
JA!
Utan tvil!
Utan atterhald!
Både på lokalplanet og på riksplanet finst det klare eksempel på at planlegging sviktar og at budsjetteringsarbeidet vert elendig! Ein prøver kanskje å orsaka seg med at det var ei rekke ting ein ikkje «kunne» forut-sjå under budsjetteringsarbeidet. Problemet er at dette i hovudsak ikkje er brukande som ei orsaking, det er tvert om ei vedgåing av at det ikkje vart gjort godt nok planleggingsarbeid.
På riksplanet var det for ein del år sidan slik at eit stort selskap etter kvart vart assosiert med eitt bestemt ord: Budsjettoverskridingar. Eg siktar sjølvsagt til Statsbygg. Seinare fekk dei visst fått orden på sakene, til dømes i samband med bygginga av operaen i Oslo. Likevel provar historien om Statsbygg at «ekspertar» kan gjera ein elendig jobb, gong etter gong!
Her på lokalplanet vart det visst ofte – eller oftast? – slik at ting som kommunen engasjerte seg i, viste seg å kosta mykje meir enn ein «trudde». Mindre ting som det «gratis» «kunstverket» på Bjørkheim, vart mykje dyrare enn tenkt, og svære saker som vassverket, vart kolossalt mykje dyrare enn budsjettert. Av slike ting burde me etter kvart mellom anna læra at ein aldri kan lita «blindt» på såkalla «ekspertar».
Elles så er eg litt usikker på om ein kan forventa at folk flest skal bekymra seg over kommune-økonomien. Det er jo slik innan mange sin privatøkonomi også, at ein i så stor grad kjøper mange ting ein meiner ein absolutt treng, at ein hamnar i eit økonomisk «uføre». På TV snakkar ein om «luksusfellen». På ein slik bakgrunn, er det kanskje rimeleg å dra den slutninga at når ein ikkje har evne til å sjå konsekvensane av sine eigne økonomiske «disposisjonar», så vert det vel endå vanskelegare for einskilde å forut-sjå konsekvensane av kommunen sin pengebruk.
Men for all del, det kan jo gå bra med kommuneleiinga si storsatsing. Kanskje finn ein ei rik gull-åre inne i ein av tunnelane ein skal i gang med. Eller kanskje finn ein plutseleg olje under fjorden vår?
Eg har elles lurt ein del på om somme innerst inne meiner at me må få bygt mest mogeleg no på kort tid, og så kan me overlata rekninga til Bergen, ved at me «legg ned» vår eigen kommune og går inn i Bergen kommune. Til og med eg kjenner no på at me visst like godt kan gå inn i Bergen. Og kanskje kan det også for ordføraren liggja litt ekstra historie-glans i å verta Samnangers siste ordførar — etter ei relativt lang tid med ordførar-klubba. Men vil bergensarane ta mot oss med opne armar når kommuneøkonomien vår ligg med knekt rygg?
Men elles er det slik at når eg er ein av dei som har kritisert noko av kommunen si storsatsing, så har eg ikkje berre gjort det ut frå at kommuneøkonomien kan enda utfor stupet. Det som har vore det viktigaste for meg er at ein i iveren etter å gjera kommunen vår betre for innbyggarane, ikkje må øydeleggja eksisterande rikdom og velferd.
Sjølv om einskilde tykkjest å vera blinde for det, så representerer ikkje minst landskapet vårt ein rikdom som er useieleg viktig – for heile mennesket. Ein annen rikdom som fanst her i denne delen av Samnanger er alt stolen frå oss. Ein godt vedlikehalden og veldriven barneskule i eit område der ein håper på framtidig bustadbygging, var ein rikdom som det var meiningslaust å ofra på grunn av kortsiktig og korttenkt «innsparing».
